Voor steeds meer beroepen kun je in een erkend competentiecentrum een officieel 'Ervaringsbewijs' behalen. Maar voor de ervaring die je opdoet in je gezin bestond er tot voor kort geen meetinstrument. Na twee jaar hard werken heeft het Hoger Instituut voor Gezinswetenschappen (HIG) – samen met andere Europese partners – een dergelijk instrument ontwikkeld onder de noemer 'Famcompass'.

’Na jaren zoeken en informatie inwinnen bij allerlei instanties heb ik eindelijk ontdekt wat er met mijn dochter scheelde. Ze heeft een aandachtsstoornis én is hoogbegaafd. Nu heb ik de gepaste zorg voor haar kunnen regelen in en buiten de school.’ (Anne, 41, thuiswerkende moeder van Iris en Bastiaan).’
’Mijn moeder is zwaar dementerend. Ze is opgenomen in een rusthuis, waar ze speciale begeleiding krijgt. Vroeger zorgde ik de hele tijd voor haar. Ook nu nog ben ik dagelijks in het rusthuis en help ik het personeel van de instelling zo veel mogelijk. Eigenlijk zou ik zelf wel aan de slag willen als bejaardenhelpster in een instelling voor dementerenden.’ (Janine, 50)

Anne en Janine zijn twee vrouwen die de voorbije jaren door zorgbeleid heel wat kennis en vaardigheden verworven hebben, ook al waren ze niet beroepsactief. Vooral Janine wil nu graag aan de slag als verzorgende. Helaas heeft ze daarvoor niet het juiste diploma. Ze wil wel een opleiding volgen, maar ze vraagt zich af of ze met de bagage die ze heeft opgedaan, geen korter traject kan kiezen. Ook bij Anne begint het te kriebelen. Zou ze een job buitenshuis kunnen vinden waar ze iets kan betekenen voor jongeren met leerproblemen?

Ervaringsbewijs

Veel beroepen mag je vandaag enkel uitoefenen als je over het vereiste diploma of certificaat beschikt. Toch lijkt daarin verandering te komen. Er bestaan steeds meer mogelijkheden om ergens aan de slag te gaan als je de nodige vaardigheden op basis van ervaring kan bewijzen. Voor een stijgend aantal beroepen reiken erkende competentiecentra een officieel ’Ervaringsbewijs’ uit. Maar de ervaring die je opdoet in je gezin of vrije tijd komt daarvoor niet in aanmerking.

Brug van gezin naar werk

Het HIG heeft samen met zes andere Europese opleidingspartners de handschoen opgenomen om nu ook een meetinstrument voor gezinscompetenties te ontwikkelen. Eind oktober stelden de zeven partners ’hun kindje’ voor op een gezamenlijke bijeenkomst:  het Family Competences Portfolio, kortweg Famcompass, is een instrument waarmee mannen en vrouwen de competenties die zij hebben opgedaan tijdens de zorg voor hun gezin, zélf kunnen aantonen. Dit Famcompass, ook ’gezinscompetentieportfolio’ genoemd, be-staat uit een uitgebreide vragenlijst die je zo gedetailleerd mogelijk invult en aanvult met bewijzen. Het resultaat is een portfolio waarmee je naar een onderwijs- of opleidingsinstantie kan stappen, bijvoorbeeld om vrijstellingen voor een opleiding te krijgen. Je kan je met het portfolio ook rechtstreeks naar een werkgever richten. Voor wie nog niet precies weet welke beroepsrichting hij of zij uit wil, is het Famcompass als het ware een spiegel die aangeeft wat je al allemaal geleerd hebt, zonder dat je het zelf misschien besefte.

Levenslang leren

De initiatiefnemers van het Famcom-pass hopen dat mensen die een job in de zorgsector willen, maar niet over het juiste diploma beschikken, op die manier een korter opleidingstraject moeten doorlopen. Misschien kunnen ze er zelfs onmiddellijk mee aan de slag. Van een echte erkenning van het Famcompass door de wereld van onderwijs, opleiding en tewerkstelling is voorlopig nog geen sprake. Daarvoor is het Famcompass nog niet voldoende bekend. Maar daar willen het HIG en zijn partners werk van maken door het meetinstrument ruim te promoten. Ze krijgen voor hun initiatief alvast de steun van Maros Sefcovic, de EU-commissaris van Onderwijs, die het Famcompass enthousiast beschreef als ”een zeer innovatief project in het kader van levenslang leren”.
Famcompass werd trouwens ontwikkeld met Europese subsidies in het kader van het Grundtvig I-programma, dat projecten ondersteunt die over de Europese grenzen heen ’levenslang leren’ bevorderen. Het Famcopass komt ook herintreders goed van pas. De Gezinsbond maakt het instrument dan ook graag ruimer bekend en wil mee ijveren voor de invoering ervan.