Een op de vijf gezinnen in Vlaan-deren en een op de vier in Brussel zijn eenoudergezinnen. Deze gezinnen lopen meer dan andere risico op armoede en werkloosheid. Betaald werk kan het armoederisico verminderen. Maar waarom slaagt de ene alleenstaande ouder er wél in om werk en gezin goed te combineren en de andere niet? En hoe komt het dat veel alleenstaande vaders - meer dan moeders - wel beroepsactief blijven? Onderzoekster Marie Kruyfhooft (Universiteit Antwerpen) heeft hierover diepte-interviews gevoerd. Daarbij komt ze tot vier soorten alleenstaande ouders als het gaat over hun loopbaan- en zorgstrategieën. Elke ouder die er alleen voor staat, maakt immers bepaalde keuzes die verband houden met zijn of haar visie op gezin en zorg, maar ook met (financiële) mogelijkheden én de vroegere werksituatie. En het is net hier dat naast de scholingsgraad, ook man-vrouwverschillen om het hoekje komen kijken.

Haast alle bevraagde vaders hadden een voltijdse job voordat ze alleenstaande ouder werden. Maar na hun scheiding of het overlijden van hun partner gingen ze meestal minder werken. Voor die keuze konden ze bij hun werkgever vaak op veel begrip rekenen, want door de jaren heen hadden ze zich al kunnen bewijzen. Wie tijdskrediet opnam of geen overuren meer presteerde, beschikte bovendien over een voldoende hoog loon om toch nog rond te komen. Wie wel veel overuren bleef presteren, koos hier doorgaans niet voor, maar had geen alternatief. De meeste vaders hadden ook weinig of geen schuldgevoelens als ze minder konden zorgen voor hun kinderen. Ze zagen er bovendien - anders dan de moeders - veel minder graten in om opvang en huishoudelijke taken uit te besteden. De alleenstaande moeders uit het onderzoek hadden wel heel wat schuldgevoelens bij het uitbesteden van zorg en huishouden. Daarbij komt nog dat heel wat van deze moeders vroeger een deeltijdse of een onderbroken loopbaan hadden. Zij hadden dus minder krediet opgebouwd bij hun werkgever en kwamen daardoor minder in aanmerking voor gezinsvriendelijke flexibiliteit. En zelfs na uitbreiding van hun uren tot een voltijdse job lag hun loon nog lager dan dat van de vaders. Gevolg: minder uitbesteden en vaak in het (zwart) bijklussen met nog minder tijd voor de kinderen. Deze ouders waren meestal erg ongelukkig met hun situatie. Een aantal van hen, vaak laaggeschoolde moeders, zei zich minstens tijdelijk volledig op hun zorgrol te willen concentreren. Maar wie een uitkering krijgt - behalve voor ziekte - moet wel werk zoeken. Een overlevingspensioen verplicht mensen niet om weer te gaan werken. Deze laatste groep, hooggeschoold of laaggeschoold, kiest dan ook meestal daarvoor.

De studie formuleert ook een aantal aanbevelingen voor het beleid zoals meer en betaalbare kinderopvang, gezinsvriendelijke activering, een gezinsvriendelijkere werkvloer en een betere afstemming van tijdskrediet op de alleenstaande ouders. Allemaal voorstellen die de Gezinsbond - als expert betrokken bij dit onderzoek - zeer genegen zijn.

LUTGARD VRINTS - STUDIEDIENST

Info: www.steunpuntgelijkekansen.be (doorklikken op 'Solo Slim?! Loopbaanstrategieën van alleenstaande ouders'), ook te bestellen op tel. 03-265.59.63 (kostprijs 13 euro)