Werknemers met kinderen maken het allemaal wel eens mee. Je kan's morgens niet gaan werken, want een van de kinderen is ziek. Of je wordt dringend weggeroepen van het werk omdat de school liet weten dat je kind ziek geworden is. Of je zoon of dochter ondergaat een ingreep op een dag dat je op kantoor verwacht wordt... Voor zulke 'dwingende redenen' kan een werknemer verlof krijgen.

Elke werknemer mag jaarlijks tot maximaal tien dagen 'verlof om dwingende redenen' nemen. Die verlofdagen - beter bekend als sociaal verlof, familiaal verlof of omstandigheidsverlof - zijn in principe onbetaald. Toch kan het bedrijf een andere regeling overeenkomen en bijvoorbeeld een aantal dagen verder je loon uitbetalen.
Het veralgemeend recht op sociaal verlof is voor zo goed als alle werknemers vastgelegd in cao nr. 45. Die tien dagen onbezoldigd verlof zijn voor hen dus een recht. Voor werknemers waarop bovengenoemde cao niet van toepassing is, geldt er een apart koninklijk besluit.

Wat is 'dwingend'?

De cao noemt 'een dwingende reden' elke niet voorziene, los van het werk staande gebeurtenis die de dringende en noodzakelijke tussenkomst van de werknemer vereist en dat voor zover de uitvoering van de arbeidsovereenkomst deze tussenkomst onmogelijk maakt.
Een ziek kind, een kind dat een ongeval meemaakt of een kind in het ziekenhuis... Het zijn maar enkele situaties van zorg waarin je sociaal verlof kan aanvragen. Want ook als je partner zorg nodig heeft, geldt dat als een dwingende reden. Sociaal verlof voor een (schoon)kind, een (schoon)ouder is evenzeer mogelijk, zelfs al woont dat familielid niet bij je in. Het gaat hier immers allemaal over verwanten in de eerste graad. Opgelet: een adoptie- of pleegkind, een tante of oom voor wie je verlof opneemt, moet wel bij je inwonen.

Materiële schade?

Mag je ook materiële redenen inroepen als omstandigheid om gebruik te maken van deze verlofdagen? Jazeker, ernstige materiële beschadiging van je bezittingen na brand in je huis of door noodweer wordt aanvaard als een dwingende reden om thuis te blijven. Toch is niet zomaar alles mogelijk. De arbeidsrechtbank van Dendermonde oordeelde bijvoorbeeld dat schade aan vakantiewoning van een werknemer in het buitenland - het ging over de breuk van een isolator van een elektrische geleider - geen recht geeft op sociaal verlof. En wat gaf de rechter daarbij als motivering? Er was in dit geval geen sprake van een ramp met gevolgen voor de woning waarin de werknemer verbleef. Zo zie je maar dat je maar beter vooraf goed kan informeren bij je werkgever hoe het recht op sociaal verlof in je bedrijf toegepast wordt.

GEERT VAN HECKE

Aanvraag sociaal verlof?

Als je om dwingende redenen verlof wil opnemen, moet je je werkgever hiervan vooraf op de hoogte brengen. Hij kan ook vragen om de reden van het verlof met documenten te bewijzen. Bij ziekte, een ongeval of hospitalisatie is dat gewoon een doktersbriefje.

Info: Sociaal-Juridische Dienst, tel. 02-507.88.66,
sociaaljuridischedienst@gezinsbond.be