Gemiddeld verdient een werkneemster in Europa ruim 17 procent minder dan haar mannelijke collega die hetzelfde werk doet. Met de 'Dag van Gelijk Loon' kaart de Europese Commissie deze discriminatie aan.

Ook in ons land verdienen vrouwen nog altijd gemiddeld minder dan mannen. Met een percentage van 21 procent zitten we zelfs onder het Europese gemiddelde. Op 5 maart geeft de Europese Commissie het startschot voor haar campagne over de 'beloningsverschillen' tussen vrouwen en mannen. Maar Belgische vrouwen moeten nog tot 15 maart wachten eer ze de 'Dag van Gelijk Loon' mogen 'vieren'. Dan pas hebben ze immers gemiddeld evenveel verdiend als hun mannelijke collega's vorig jaar. Ruim twee maanden extra werken voor hetzelfde loon dus.

Meer dan acht op tien Europeanen vinden dat er dringend iets moet gebeuren aan dat verschil in verloning tussen vrouwen en mannen. De Europese campagne heeft alvast tot doel het bewustzijn van de loonkloof te vergroten en te zoeken naar mogelijke oplossingen om ze te dichten. Op 5 maart maakt Viviane Reding, de nieuwe commissaris voor Justitie, grondrechten en burgerschap, bekend welke initiatieven Europa zelf op dit terrein wil nemen. Op die dag verschijnt ook het nieuwe Eurobarometer-onderzoek 'Gelijke behandeling van mannen en vrouwen in de EU in 2009' dat in de 27 EU-lidstaten gehouden werd.

Wat is het beloningsverschil?

Het 'beloningsverschil' is het verschil in bruto-uurloon tussen mannen en vrouwen in alle economische sectoren. Gelijke beloning voor gelijk werk is een basisrecht van elke inwoner van de EU en een van de grondbeginselen van de Europese Unie, zoals vastgelegd in 1957 in het Verdrag van Rome. Vandaag stellen we in alle sectoren van de Europese economie wezenlijke beloningsverschillen vast tussen mannen en vrouwen. Deze verschillen variëren van meer dan 20 procent in lidstaten als Estland, Oostenrijk, Slowakije, Nederland en België tot minder dan 10 procent in Italië, Polen of Malta.

Waardering voor werk

Maar de loonkloof gaat veel verder dan alleen maar gelijke beloning voor gelijk werk. Voor deze ongelijkheid tussen vrouwen en mannen kunnen verschillende oorzaken aangehaald worden, met als belangrijkste het feit dat het werk van vrouwen nog vaak lager gewaardeerd wordt dan het werk van mannen.
Bovendien kiezen - door de ongelijke verdeling van de verantwoordelijkheden voor gezin en zorg - heel wat vrouwen voor kortere en meer flexibele werkuren. Kortere en onderbroken loopbanen in ondergewaardeerde beroepen en sectoren verklaren voor een stuk het bestaan van de beloningsverschillen, naast directe discriminatie bij hetzelfde werk. Een veelvoud van kleine verschillen in uurlonen leidt tot een lager inkomen gedurende de hele loopbaan en tot lagere pensioenen, waardoor vrouwen meer risico op armoede lopen.

Routekaart

In de huidige economische context speelt de gelijkheid tussen vrouwen en mannen een sleutelrol om het concurrentievermogen, het economische herstel en de groei te bevorderen. 2010 is trouwens een zeer belangrijk jaar in de bestrijding van de beloningsverschillen tussen vrouwen en mannen. Het dichten van die loonkloof was immers een van de zes prioriteiten voor gelijkheid tussen vrouwen en mannen in de zogenaamde EU-Routekaart. Deze Routekaart voor de gelijkheid van vrouwen en mannen liep over de periode 2006-2010. Nu liggen de resultaten en prioriteiten voor de toekomst op tafel. Bovendien is 2010 het jaar waarin de EU 2020-strategie - die de Lissabonstrategie vervangt - zal worden vastgelegd. De beloningsverschillen tussen vrouwen en mannen blijven hierin belangrijk. Tot slot is dit jaar ook het Europese Jaar van de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting. Vrouwen die met een beloningsverschil geconfronteerd worden, lopen een hoger risico op armoede dan mannen. Elke bijdrage tot het dichten van deze loonkloof is dan ook een belangrijke actie in de strijd tegen armoede.

GEERT VAN HECKE